Vì sao người Nhật Bản ăn trứng sống? Lợi ích dinh dưỡng và bí quyết an toàn phía sau thói quen đặc biệt

Trong ẩm thực Nhật Bản, trứng sống không phải là món ăn hiếm gặp. Từ những bữa sáng đơn giản đến các món ăn truyền thống trong nhà hàng, người Nhật thường sử dụng trứng tươi ở trạng thái gần như nguyên bản. Điều khiến nhiều người tò mò là tại sao một thực phẩm được xem là tiềm ẩn nguy cơ vi khuẩn ở nhiều nơi trên thế giới lại trở thành lựa chọn quen thuộc tại quốc gia này.

Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một trong những lý do khiến người Nhật ưa chuộng trứng sống nằm ở giá trị dinh dưỡng. Trứng được xem là nguồn cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng như protein, vitamin và các hợp chất chống oxy hóa. Khi được sử dụng ở trạng thái sống, trứng không chịu tác động của nhiệt độ cao, nhờ đó giữ được hàm lượng vi chất ở mức gần như nguyên vẹn.

Nhiều loại vitamin trong trứng khá nhạy cảm với nhiệt. Quá trình nấu chín có thể làm giảm một phần các dưỡng chất như vitamin A, vitamin D, vitamin B6 và folate. Đây đều là những vi chất quan trọng đối với hệ miễn dịch, sức khỏe xương và quá trình chuyển hóa năng lượng của cơ thể.

Ngoài ra, trong lòng đỏ trứng còn chứa các hợp chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin – hai dưỡng chất được biết đến với vai trò bảo vệ thị lực và hỗ trợ sức khỏe mắt. Một số nghiên cứu cho thấy các hợp chất này đạt hàm lượng cao nhất khi trứng chưa qua chế biến nhiệt.

Trứng cũng là nguồn cung cấp các axit béo không bão hòa, trong đó có omega-3 và DHA, những chất dinh dưỡng quan trọng đối với chức năng não bộ và hệ thần kinh. Khi nấu ở nhiệt độ quá cao, cấu trúc của các axit béo này có thể bị biến đổi phần nào, làm giảm hiệu quả sinh học.

Chính vì vậy, nhiều người Nhật tin rằng ăn trứng sống là cách giúp cơ thể tiếp nhận trọn vẹn nguồn vi chất tự nhiên. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng việc nấu chín trứng lại giúp protein trong trứng dễ tiêu hóa hơn. Khi được chế biến, khả năng hấp thụ protein của cơ thể có thể tăng từ khoảng 50% lên tới hơn 90%.

Bên cạnh yếu tố dinh dưỡng, lý do quan trọng khiến người Nhật có thể yên tâm ăn trứng sống nằm ở hệ thống kiểm soát thực phẩm rất nghiêm ngặt. Tại Nhật Bản, chuỗi sản xuất và phân phối trứng được kiểm soát chặt chẽ từ trang trại đến bàn ăn.

Gà đẻ trứng được nuôi trong môi trường quản lý khép kín với chế độ dinh dưỡng và chăm sóc đặc biệt. Sau khi được thu hoạch, trứng sẽ trải qua nhiều công đoạn kiểm tra bằng máy móc tự động.

Trước tiên, vỏ trứng được làm sạch bằng các quy trình khử khuẩn chuyên sâu, bao gồm rửa và chiếu tia cực tím để loại bỏ vi khuẩn bám trên bề mặt. Sau đó, trứng được kiểm tra cấu trúc bằng hệ thống cảm biến và máy soi để phát hiện các vết nứt nhỏ hoặc bất thường bên trong.

Những quả trứng không đạt tiêu chuẩn sẽ bị loại bỏ ngay lập tức. Ngoài ra, quy trình đóng gói và vận chuyển trứng tại Nhật cũng được thực hiện trong điều kiện bảo quản lạnh nhằm hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn.

Một điểm đặc biệt khác là trên bao bì trứng tại Nhật thường ghi rõ “hạn sử dụng tốt nhất để ăn sống”. Sau thời điểm này, trứng vẫn có thể dùng được nhưng được khuyến cáo nên nấu chín trước khi ăn.

Nhờ chuỗi kiểm soát nghiêm ngặt này, nguy cơ nhiễm vi khuẩn Salmonella – nguyên nhân phổ biến gây ngộ độc thực phẩm khi ăn trứng sống – được giảm xuống mức rất thấp.

Không chỉ mang ý nghĩa dinh dưỡng, trứng sống còn là một phần quan trọng trong văn hóa ẩm thực Nhật Bản. Nhiều món ăn truyền thống sẽ mất đi hương vị đặc trưng nếu thiếu lòng đỏ trứng tươi.

Một trong những món ăn phổ biến nhất là cơm trứng sống, hay còn gọi là Tamago Kake Gohan. Món ăn này chỉ gồm cơm nóng, một quả trứng tươi và một ít nước tương, nhưng lại được xem là bữa sáng quen thuộc của nhiều gia đình Nhật Bản.

Trong món lẩu sukiyaki, trứng sống đóng vai trò như lớp sốt tự nhiên. Sau khi nhúng thịt bò vào nồi lẩu nóng, thực khách sẽ chấm thịt vào bát trứng sống đã đánh tan. Cách ăn này giúp làm dịu nhiệt độ của thịt, đồng thời tạo vị béo mượt đặc trưng.

Một số món mì udon cũng sử dụng trứng sống để tạo thành lớp sốt sánh nhẹ bao phủ sợi mì nóng. Ngoài ra, nhiều món cơm thịt tái hoặc thịt nướng tại Nhật cũng thường được phục vụ cùng lòng đỏ trứng tươi để tăng độ béo và cân bằng hương vị.

Tuy vậy, các chuyên gia y tế cho rằng thói quen ăn trứng sống chỉ thực sự an toàn khi nguồn trứng được kiểm soát chặt chẽ như tại Nhật Bản. Ở nhiều quốc gia khác, trứng thường được bảo quản ở nhiệt độ phòng và không trải qua quy trình khử khuẩn vỏ nghiêm ngặt, khiến nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn.

Vì vậy, nếu không chắc chắn về nguồn gốc và điều kiện bảo quản trứng, việc nấu chín vẫn là lựa chọn an toàn hơn cho sức khỏe. Một quả trứng được chế biến đúng cách vẫn cung cấp đầy đủ dưỡng chất cần thiết mà không làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm.

Có thể nói, việc người Nhật ăn trứng sống không chỉ xuất phát từ sở thích ẩm thực mà còn dựa trên nền tảng kiểm soát an toàn thực phẩm rất chặt chẽ. Chính sự kết hợp giữa khoa học, quy trình sản xuất hiện đại và truyền thống ẩm thực lâu đời đã biến món ăn tưởng chừng rủi ro này trở thành nét đặc trưng trong văn hóa ẩm thực của xứ sở mặt trời mọc.

Hải Long