Bộ Y tế siết chặt an toàn thực phẩm dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội Xuân 2026

Những tháng đầu năm, đặc biệt là giai đoạn Tết Nguyên đán và mùa lễ hội Xuân, luôn được xem là “cao điểm” về tiêu thụ thực phẩm. Nhu cầu mua sắm, ăn uống, biếu tặng tăng mạnh, kéo theo sự gia tăng hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm trên phạm vi cả nước. Trong bối cảnh đó, nguy cơ mất an toàn thực phẩm, ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm luôn tiềm ẩn, đòi hỏi sự vào cuộc chủ động, quyết liệt của các cơ quan quản lý.

Nhằm chủ động phòng ngừa các rủi ro này, Bộ Y tế đã chỉ đạo Cục An toàn thực phẩm ban hành Công văn số 217/ATTP-NĐTT về việc bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịp Tết Nguyên đán và lễ hội Xuân 2026. Công văn do TS. Dược sĩ Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm, ký ban hành.

Theo đánh giá của Cục An toàn thực phẩm, Tết và mùa lễ hội là thời điểm thị trường xuất hiện với mật độ cao các nhóm thực phẩm có nguy cơ rủi ro lớn nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Đó là các loại thực phẩm tươi sống, thịt gia súc gia cầm, thủy hải sản, rau củ quả; các sản phẩm bánh mứt kẹo, rượu bia, nước giải khát, nước đá; cũng như thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm ăn ngay, thức ăn đường phố. Chỉ cần một khâu trong chuỗi từ sản xuất, vận chuyển, bảo quản đến chế biến không bảo đảm điều kiện vệ sinh, nguy cơ ô nhiễm thực phẩm và ngộ độc thực phẩm có thể xảy ra, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí tính mạng người tiêu dùng.

Trước thực tế đó, Bộ Y tế yêu cầu các địa phương tập trung tăng cường kiểm soát nguồn gốc, chất lượng thực phẩm lưu thông trên thị trường, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa lễ hội Xuân 2026. Trọng tâm là phát hiện sớm, ngăn chặn kịp thời và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, không để thực phẩm kém chất lượng, không rõ nguồn gốc “len lỏi” đến tay người tiêu dùng.

Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và Sở An toàn thực phẩm TP Hồ Chí Minh chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, phù hợp với điều kiện thực tế từng địa phương. Các kế hoạch này cần được tổ chức triển khai đồng bộ, có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành y tế với các lực lượng chức năng như quản lý thị trường, nông nghiệp, công thương, công an và chính quyền cơ sở nhằm tạo sức mạnh tổng hợp trong công tác bảo đảm an toàn thực phẩm.

Một trong những giải pháp được nhấn mạnh là đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục về an toàn thực phẩm. Hoạt động tuyên truyền cần được thực hiện liên tục, trước, trong và sau Tết Nguyên đán cũng như suốt mùa lễ hội Xuân 2026, hướng tới tất cả các nhóm đối tượng từ người sản xuất, kinh doanh đến người tiêu dùng. Nội dung tuyên truyền tập trung vào các biện pháp vệ sinh trong chế biến, bảo quản thực phẩm; vệ sinh cá nhân trong ăn uống; cách lựa chọn thực phẩm an toàn; không sử dụng thực phẩm không rõ nguồn gốc, xuất xứ, không bảo đảm chất lượng.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế cũng yêu cầu các địa phương tăng cường các biện pháp bảo đảm an toàn thực phẩm gắn với phòng, chống các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, trong đó có bệnh do virus Nipah. Đây là nội dung mới được lồng ghép nhằm nâng cao cảnh giác, chủ động phòng ngừa nguy cơ dịch bệnh lây truyền qua thực phẩm trong bối cảnh giao thương, đi lại và tiêu dùng gia tăng.

Công tác thanh tra, kiểm tra liên ngành được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong dịp này. Theo chỉ đạo, các địa phương cần tổ chức kiểm tra có trọng điểm đối với các cơ sở chăn nuôi, giết mổ gia súc, gia cầm; chợ đầu mối, siêu thị; cơ sở sản xuất, kinh doanh thịt, cá, rau, củ, quả; cơ sở sản xuất, kinh doanh trà, mứt, bánh, kẹo, rượu, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến; các cơ sở sản xuất, kinh doanh nước giải khát, nước đá; cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố. Đặc biệt, việc kiểm soát hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường thương mại điện tử cũng được yêu cầu tăng cường, nhằm ngăn chặn tình trạng buôn bán thực phẩm không rõ nguồn gốc qua mạng.

Nội dung thanh tra, kiểm tra tập trung vào chất lượng và độ an toàn của sản phẩm, hạn sử dụng, nguồn gốc nguyên liệu, việc công bố tiêu chuẩn sản phẩm, ghi nhãn hàng hóa, điều kiện cơ sở vật chất, quy trình sản xuất, chế biến và hoạt động quảng cáo thực phẩm. Những cơ sở vi phạm sẽ bị xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật.

Bộ Y tế nhấn mạnh quan điểm không khoan nhượng với các hành vi vi phạm nghiêm trọng về an toàn thực phẩm. Các địa phương được yêu cầu áp dụng đầy đủ các biện pháp xử lý như đình chỉ hoạt động, thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; trường hợp có dấu hiệu tội phạm phải chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra để truy tố theo quy định. Đồng thời, các hành vi vi phạm và kết quả xử lý cần được công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng, góp phần răn đe, phòng ngừa vi phạm.

Song song với công tác phòng ngừa, Cục An toàn thực phẩm yêu cầu các địa phương sẵn sàng phương án, lực lượng và trang thiết bị để xử lý kịp thời, hiệu quả khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, ngộ độc thực phẩm trên địa bàn. Việc chủ động ứng phó sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ sức khỏe và quyền lợi chính đáng của người dân.

Ngoài ra, Bộ Y tế cũng đề nghị các địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm túc các chỉ đạo, kế hoạch, công văn đã được ban hành trước đó về tăng cường phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, phòng chống thực phẩm giả, bảo đảm an toàn thực phẩm tại trường học, bếp ăn tập thể và trong phòng, chống các bệnh truyền nhiễm liên quan đến thực phẩm.

Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng dịp Tết và lễ hội tăng cao, việc siết chặt quản lý an toàn thực phẩm không chỉ là yêu cầu cấp bách trước mắt mà còn là giải pháp lâu dài nhằm xây dựng môi trường tiêu dùng an toàn, lành mạnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và giữ vững niềm tin của người dân đối với thị trường thực phẩm trong nước.

NTD